NguoiQuen.comNgười Quen
Nhà ở và việc làm qua người quen

Được người quen giới thiệu nội bộ vào công ty: chuẩn bị gì và quy trình ra sao

Người quen đang làm ở công ty giới thiệu bạn ứng tuyển: gửi họ những gì, vì sao vẫn phải qua phỏng vấn, khi bị loại nên làm gì để giữ uy tín cho người giới thiệu.

Young Vietnamese job seeker sitting in a bright office lobby in Bac Ninh holding a closed folder, a friend in work uniform walking toward her, faces softly out of focus

Được người quen đang làm trong công ty giới thiệu nội bộ là một lợi thế thật: hồ sơ của bạn được đọc kỹ hơn và bạn biết trước nhiều điều về công việc, nhưng bạn vẫn phải qua đủ vòng tuyển như mọi ứng viên khác. Giới thiệu nội bộ mở cánh cửa để bạn được xem xét, chứ không phải lời hứa sẽ được nhận.

Nhiều doanh nghiệp có chương trình khuyến khích nhân viên giới thiệu ứng viên, đôi khi kèm một khoản thưởng khi người được giới thiệu vào làm ổn định. Bài này không bàn chuyện doanh nghiệp thiết kế chương trình ra sao, mà đứng ở phía người đi xin việc: bạn nên làm gì để lời giới thiệu có ích cho mình và không làm khó người đã đứng ra giới thiệu.

Giới thiệu nội bộ thật sự giúp bạn ở đâu

Với bộ phận tuyển dụng, một hồ sơ do nhân viên giới thiệu đến thường được chú ý hơn, vì người giới thiệu hiểu công việc và hiểu văn hoá nơi làm. Họ ít khi giới thiệu một người mà họ biết là không hợp, vì uy tín của chính họ đi kèm. Do đó hồ sơ của bạn có cơ hội được đọc sớm hơn, được phản hồi rõ hơn so với nộp qua cổng chung.

Lợi thế lớn thứ hai là thông tin. Người quen trong công ty có thể kể cho bạn về nhóm làm việc, nhịp độ công việc, phong cách của người quản lý, những kỹ năng thật sự được dùng hằng ngày mà bản mô tả công việc không ghi. Nhờ vậy bạn chuẩn bị phỏng vấn sát hơn, và cũng tự đánh giá được mình có muốn làm ở đó không.

Nhưng giới thiệu nội bộ không bỏ qua được các vòng sàng lọc. Phần lớn doanh nghiệp làm bài kiểm tra, phỏng vấn, kiểm tra tham chiếu như với mọi ứng viên. Một số nơi còn quy định người giới thiệu không được tham gia hội đồng phỏng vấn để tránh thiên vị. Nếu ai đó hứa với bạn rằng "anh giới thiệu là chắc chắn đậu", đó là lời hứa vượt quá quyền của họ.

Gửi người giới thiệu những gì để họ dễ giúp bạn

Người quen giới thiệu bạn trong lúc vẫn bận việc của họ. Bạn càng chuẩn bị sẵn, họ càng dễ chuyển hồ sơ đúng chỗ và nói về bạn chính xác. Một gói gọn gàng gồm:

  • Hồ sơ xin việc bản mới nhất, đặt tên tệp rõ ràng theo họ tên và vị trí ứng tuyển.
  • Tên vị trí, mã tin tuyển dụng nếu có, để họ không phải đoán bạn muốn ứng tuyển chỗ nào.
  • Ba đến năm dòng tóm tắt vì sao bạn hợp với vị trí này, viết sẵn để họ chép lại khi giới thiệu.
  • Những điều họ biết chắc về bạn và những điều họ không biết; ví dụ họ từng làm cùng bạn ở dự án cũ nhưng chưa thấy bạn làm việc với khách hàng.
  • Thời gian bạn có thể đi phỏng vấn và cách liên lạc với bạn.
  • Lời nhắn rằng bạn hiểu họ chỉ giới thiệu, quyết định là của công ty, và bạn không trách nếu kết quả không như mong muốn.

Điểm thứ tư rất quan trọng. Người giới thiệu có trách nhiệm nói đúng mức về bạn; nếu bạn chủ động nói rõ họ biết gì và không biết gì, họ sẽ không phải nói quá, và nhà tuyển dụng cũng tin lời giới thiệu hơn.

Một chi tiết nhỏ nữa: hỏi người giới thiệu xem họ muốn bạn liên lạc với bộ phận tuyển dụng trực tiếp hay chờ họ báo. Mỗi công ty một thói quen, làm đúng ý họ giúp bạn không vô tình vượt mặt người đã giúp mình.

Quy trình thường gặp sau khi người quen chuyển hồ sơ

Mỗi doanh nghiệp làm một kiểu, nhưng phần lớn đi theo trình tự gần giống nhau. Biết trước giúp bạn bớt sốt ruột và không làm phiền người giới thiệu mỗi ngày.

  1. Người giới thiệu gửi hồ sơ qua kênh nội bộ hoặc chuyển cho bộ phận tuyển dụng, có thể ghi kèm vài dòng nhận xét.
  2. Bộ phận tuyển dụng đọc hồ sơ, đối chiếu với yêu cầu vị trí; hồ sơ không đạt vẫn có thể bị loại ngay ở bước này.
  3. Nếu phù hợp, bạn được liên hệ để làm bài kiểm tra hoặc phỏng vấn sơ bộ.
  4. Các vòng phỏng vấn chuyên môn, gặp người quản lý trực tiếp, đôi khi gặp cả nhóm làm việc.
  5. Kiểm tra tham chiếu với người từng quản lý bạn, nếu công ty có làm.
  6. Thư mời nhận việc hoặc thông báo kết quả; người giới thiệu thường biết kết quả cùng lúc hoặc sau bạn.

Trong suốt quá trình, bạn liên lạc trực tiếp với bộ phận tuyển dụng như mọi ứng viên. Hỏi người giới thiệu về tiến độ một lần sau khoảng một đến hai tuần là đủ; hỏi nhiều hơn khiến họ khó xử vì họ thường không được tham gia quyết định.

Hồ sơ và phỏng vấn: uy tín của người giới thiệu đi cùng bạn

Hồ sơ phải trung thực từng dòng. Một chi tiết phóng đại trong hồ sơ, khi bị phát hiện, không chỉ làm bạn mất cơ hội mà còn khiến người giới thiệu bị đánh giá là thiếu cẩn thận. Đây là chỗ khác biệt lớn nhất so với nộp hồ sơ một mình.

Đừng dựa vào người quen để trả lời thay bạn. Nếu được hỏi "vì sao bạn muốn làm ở đây", câu trả lời "vì anh Tuấn bảo công ty tốt" là chưa đủ. Hãy nói về công việc, về điều bạn tìm hiểu được và bạn đóng góp được gì.

Nhắc tên người giới thiệu một cách tự nhiên. Bạn có thể kể rằng đã nghe anh chị ấy chia sẻ về cách nhóm làm việc, và điều đó khiến bạn quan tâm. Không cần nhấn mạnh quan hệ thân thiết.

Giữ bí mật những gì người quen kể. Họ có thể kể với bạn chuyện nội bộ để bạn hiểu công việc. Đừng mang những chuyện đó vào phòng phỏng vấn, kể cả để tỏ ra mình hiểu biết.

Chuẩn bị như thể không có ai giới thiệu. Tìm hiểu doanh nghiệp, luyện trả lời câu hỏi chuyên môn, chuẩn bị câu hỏi ngược lại. Lời giới thiệu giúp bạn bước vào phòng; chuẩn bị mới giúp bạn ở lại.

Khi người giới thiệu là họ hàng hoặc bạn rất thân

Nói rõ với công ty về mối quan hệ nếu được hỏi. Nhiều doanh nghiệp có quy định về việc người thân làm cùng bộ phận, hoặc người thân quản lý trực tiếp nhau. Khai báo trung thực ngay từ đầu tốt hơn nhiều so với để công ty tự phát hiện sau này, khi đó cả hai người đều khó giải thích.

Đừng ứng tuyển vào vị trí mà người thân sẽ là cấp trên trực tiếp. Dù cả hai đều công tâm, đồng nghiệp xung quanh khó tin điều đó. Nếu chỉ có vị trí như vậy, hãy hỏi người thân xem công ty có cho phép không và có cách bố trí nào khác không.

Tách chuyện nhà khỏi chuyện tuyển dụng. Đừng để bữa cơm gia đình thành buổi hỏi tiến độ hồ sơ. Người thân của bạn không có nghĩa vụ báo cáo, và cha mẹ hai bên cũng không nên gây áp lực lên họ.

Chuẩn bị cho trường hợp không được nhận. Với người thân, bị loại dễ thành chuyện tự ái. Hãy nói trước với nhau rằng kết quả nào cũng không ảnh hưởng tình cảm, và giữ đúng lời đó khi kết quả đến.

Khi bị loại: giữ thể diện cho người đã giới thiệu

Không được nhận là chuyện bình thường, kể cả với hồ sơ có người giới thiệu. Có thể vị trí đã có ứng viên nội bộ, có thể yêu cầu thay đổi, có thể bạn chưa khớp với nhóm. Điều quan trọng là cách bạn phản ứng, vì người quen của bạn vẫn đang làm việc ở đó hằng ngày.

Hãy nhắn cho người giới thiệu một lời cảm ơn ngắn, báo kết quả và nói rằng bạn hiểu. Đừng hỏi họ lý do vì sao bị loại trừ khi họ chủ động chia sẻ; họ thường không được biết hoặc không được phép nói. Tuyệt đối đừng đề nghị họ "nói giúp" để công ty xem lại, vì điều đó đặt họ vào thế khó với đồng nghiệp và cấp trên.

Nếu muốn biết mình cần cải thiện gì, bạn có thể gửi thư cảm ơn tới bộ phận tuyển dụng và lịch sự hỏi xin góp ý. Không phải nơi nào cũng trả lời, nhưng nếu có, đó là thông tin quý. Và hãy giữ quan hệ với người quen như trước: một lần không thành không có nghĩa là lần sau, ở vị trí khác, họ sẽ không giới thiệu bạn nữa.

Khi được nhận: những tháng đầu không chỉ là của riêng bạn

Được nhận nhờ lời giới thiệu, bạn mang thêm một trách nhiệm nhẹ nhưng có thật: cách bạn làm việc trong những tháng đầu sẽ được nhìn qua lăng kính "người do anh Tuấn giới thiệu". Đó không phải gánh nặng, chỉ là lý do để bạn đúng giờ, giữ lời và hỏi khi chưa rõ.

Ở nhiều công ty, người giới thiệu chỉ nhận thưởng khi người được giới thiệu làm qua một thời gian nhất định. Bạn không cần ở lại vì khoản thưởng đó của họ, nhưng nếu phải nghỉ sớm, hãy báo với họ trước khi nộp đơn, để họ không nghe chuyện từ người khác.

Cuối cùng, giữ ranh giới trong công việc. Người quen có thể khác phòng, khác cấp với bạn; đừng nhờ họ can thiệp vào việc đánh giá, tăng lương hay phân công của bạn. Mối quan hệ tốt nhất giữa hai người lúc này là đồng nghiệp tôn trọng nhau, và khi đến lượt mình, bạn cũng giới thiệu được người khác một cách có trách nhiệm.

Nếu sau một thời gian bạn thấy công việc không hợp, hãy xử lý như mọi nhân viên khác: trao đổi với quản lý trực tiếp, tìm hướng điều chỉnh, và nếu phải nghỉ thì báo trước đúng hạn theo hợp đồng. Người giới thiệu không phải là người bảo lãnh suốt đời cho bạn; họ chỉ mở cửa, còn cách bạn bước vào và bước ra là phần của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Được nhân viên giới thiệu có chắc được nhận không?

Không. Giới thiệu nội bộ giúp hồ sơ của bạn được xem xét kỹ hơn, nhưng bạn vẫn qua các vòng kiểm tra, phỏng vấn như ứng viên khác. Ai hứa chắc chắn đậu là đang hứa vượt quá quyền của họ.

Có nên vừa nhờ giới thiệu vừa tự nộp hồ sơ qua cổng tuyển dụng không?

Nên hỏi người giới thiệu trước. Nhiều công ty ghi nhận nguồn hồ sơ theo lần nộp đầu tiên; nộp hai lần dễ gây nhầm lẫn và người giới thiệu có thể không được ghi nhận. Làm theo đúng một kênh họ hướng dẫn.

Người giới thiệu được thưởng thì mình có thiệt gì không?

Không. Khoản thưởng đó do doanh nghiệp trả cho nhân viên theo chương trình của họ, không trừ vào lương hay quyền lợi của bạn. Bạn chỉ nên biết để hiểu vì sao họ nhiệt tình, và vẫn tự đánh giá công việc có hợp với mình không.

Bị loại rồi có nên nhờ người quen hỏi lý do không?

Không nên ép. Người giới thiệu thường không được biết hoặc không được phép tiết lộ chi tiết. Bạn có thể tự gửi thư cảm ơn tới bộ phận tuyển dụng và lịch sự xin góp ý, đồng thời cảm ơn người quen đã giới thiệu.

Người quen đề nghị nhận tiền để giới thiệu mình vào thì sao?

Đó không còn là giới thiệu nội bộ bình thường. Thưởng giới thiệu nếu có do doanh nghiệp trả, ứng viên không phải trả gì. Ai đòi tiền của bạn để được nhận vào là dấu hiệu nên dừng lại và tìm hiểu thêm trước khi đưa bất kỳ khoản nào.

Đi làm rồi muốn nghỉ sớm có cần báo người giới thiệu không?

Nên báo trước khi nộp đơn, vì họ có thể bị hỏi về bạn và ở một số nơi thưởng của họ phụ thuộc thời gian bạn làm. Một lời báo sớm và lý do rõ ràng giúp giữ quan hệ tốt dù bạn rời đi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138