Mới chuyển đến một khu lạ, bạn mất đi thứ mà trước đây không nhận ra là quý: những người thợ quen đã biết nhà mình. Bóng đèn cháy, vòi nước rỉ, khoá cửa cứng là những việc nhỏ, nhưng không biết gọi ai thì việc nhỏ cũng thành phiền. Tin tốt là ở khu nào cũng có những người biết rõ thợ giỏi quanh đó; bạn chỉ cần biết hỏi ai và hỏi thế nào.
Bài này kể những nguồn giới thiệu thợ thường gặp khi mới đến một khu: hàng xóm lâu năm, bảo vệ và ban quản lý chung cư, tiệm tạp hoá đầu ngõ, cửa hàng vật liệu, chủ nhà cho thuê. Mỗi nguồn có điểm mạnh và điểm cần lưu ý riêng. Phần cuối giúp bạn gom các lời giới thiệu thành danh bạ thợ của gia đình ở chỗ ở mới.
Vì sao nên có vài số thợ ngay trong tháng đầu
Tháng đầu ở nhà mới thường là lúc nhiều thứ cần sửa nhất. Nhà cũ của người trước để lại những hỏng hóc chưa ai xử lý, nhà mới xây có những chi tiết hoàn thiện chưa khớp, còn nhà thuê thì có những thiết bị bạn chưa biết tình trạng. Thêm vào đó là những việc lắp đặt khi dọn vào: treo kệ, lắp rèm, chuyển ổ cắm, lắp máy giặt.
Nếu đợi đến lúc có sự cố mới đi tìm, bạn sẽ ở thế bị động, dễ gọi số lạ trên mạng hay dán ở cột điện. Ngược lại, có sẵn vài số thợ được người trong khu giới thiệu, bạn vừa xử lý việc nhanh hơn, vừa có dịp làm quen với hàng xóm qua những câu hỏi rất tự nhiên.
Hỏi thợ còn là cách mở lời dễ nhất với hàng xóm mới. Người ta thường ngại bắt chuyện với người lạ, nhưng câu hỏi "anh chị có biết thợ điện nào quanh đây làm được không" vừa cụ thể, vừa cho người được hỏi cảm giác mình có ích. Nhiều mối quan hệ láng giềng tốt bắt đầu từ một lời giới thiệu thợ như vậy, và sau đó là những lần nhờ trông nhà, nhận hàng giúp.
Những người thường biết thợ giỏi trong khu
Hàng xóm sống lâu năm. Nhất là các gia đình có người lớn tuổi ở nhà ban ngày. Họ đã thấy nhiều thợ đến đi trong khu, biết ai làm kỹ, ai hay hẹn lần lữa. Lời giới thiệu của họ thường dựa trên nhiều năm quan sát, không chỉ một lần thuê.
Bảo vệ và ban quản lý chung cư. Họ thấy thợ ra vào hằng ngày, biết thợ nào hay được cư dân gọi lại, thợ nào từng gây phiền như làm ồn quá giờ hay để rác ở hành lang. Một số ban quản lý có đội kỹ thuật riêng nhận việc trong căn hộ.
Tiệm tạp hoá, quán nước đầu ngõ. Đây là nơi tin tức trong khu đi qua nhiều nhất. Chủ tiệm thường biết thợ nào ở gần, thợ nào hay ngồi uống nước giữa các ca làm, và có khi cho bạn số ngay tại chỗ.
Cửa hàng vật liệu điện nước. Họ biết những thợ hay đến mua đồ, nên giới thiệu được người đang làm nghề thật. Chỉ cần nhớ cửa hàng thường giới thiệu thợ quen mua hàng của họ, điều này bình thường, nhưng bạn vẫn nên tự chọn vật tư cho phù hợp.
Chủ nhà cho thuê. Nếu bạn thuê nhà, chủ nhà thường có thợ quen đã làm cho căn nhà đó, biết đường ống, đường điện. Hỏi họ trước tiên, vừa được thợ hiểu nhà, vừa rõ ai chịu chi phí.
Mở lời với hàng xóm mới sao cho tự nhiên
Hỏi hàng xóm về thợ là chuyện nhỏ, nhưng cách mở lời ảnh hưởng đến ấn tượng ban đầu. Vài gợi ý dưới đây giúp câu hỏi của bạn vừa lịch sự vừa nhận được câu trả lời có ích.
- Chào và giới thiệu mình trước: "Nhà con mới dọn đến căn bên cạnh, cô chú cho con hỏi thăm chút chuyện."
- Hỏi cụ thể việc cần làm: "Nhà con cần thợ lắp lại mấy ổ cắm, cô chú có biết thợ điện nào quanh đây làm cẩn thận không?"
- Hỏi thêm vì sao họ thích thợ đó: đã làm việc gì cho nhà họ, có đúng hẹn không.
- Không hỏi về giá của nhà người ta trả, chỉ hỏi cách thợ tính tiền có rõ ràng không.
- Cảm ơn và báo lại kết quả sau khi thợ làm xong; đây là cách tốt để có lần nói chuyện thứ hai.
- Nếu được hàng xóm giới thiệu mà bạn chọn người khác, chỉ cần nói lịch không hợp, không cần giải thích dài.
Đừng hỏi nhiều người cùng một lúc trong lần gặp đầu như đang điều tra. Hỏi một hai người, rồi để câu chuyện tự lan; người trong khu thường kể cho nhau nghe nhà mới dọn đến đang cần thợ gì.
Ở chung cư: thợ vào làm phải theo quy định
Nếu chỗ ở mới là căn hộ chung cư, trước khi hẹn thợ được giới thiệu, hãy hỏi ban quản lý quy định về thợ vào làm. Nhiều chung cư yêu cầu đăng ký trước, ghi tên thợ, giờ làm, có khi cần thợ để lại giấy tờ tuỳ thân ở quầy bảo vệ. Việc gây ồn như khoan tường thường chỉ được làm trong khung giờ nhất định, và vật tư cồng kềnh phải đi thang hàng.
Một số việc trong căn hộ liên quan đến hệ thống chung như đường ống cấp thoát nước đứng, tủ điện tầng, hệ thống báo cháy. Những việc này thường phải do kỹ thuật của toà nhà làm hoặc giám sát, thợ bên ngoài dù được người quen giới thiệu cũng không nên tự ý can thiệp. Hỏi ban quản lý để biết ranh giới giữa phần riêng của căn hộ và phần chung.
Thợ được bảo vệ hay cư dân cùng toà giới thiệu thường đã quen quy định của toà nhà, đây là lợi thế không nhỏ. Họ biết giờ nào được khoan, chỗ nào để rác vật tư, cách đăng ký nhanh. Khi hỏi giới thiệu trong toà, hỏi thêm một câu thợ đã từng làm trong toà này chưa; thợ quen toà nhà giúp bạn tránh nhiều phiền phức với ban quản lý và hàng xóm.
Ở nhà thuê: hỏi chủ nhà trước khi tự gọi thợ
Với nhà thuê, bước đầu tiên khi có hỏng hóc là báo chủ nhà, kể cả khi bạn đã có số thợ do hàng xóm giới thiệu. Chủ nhà có thể có thợ quen đã làm cho căn nhà nhiều năm, hiểu rõ những chỗ hay hỏng. Quan trọng hơn, việc ai chịu chi phí sửa chữa cần được thống nhất trước, thường tuỳ vào loại hỏng hóc và điều khoản trong hợp đồng thuê.
Nếu chủ nhà đồng ý cho bạn tự gọi thợ, hãy hỏi rõ phạm vi được sửa, ai trả tiền hay bạn trả trước rồi trừ vào tiền thuê, và có cần gửi ảnh, hoá đơn không. Ghi lại thoả thuận bằng tin nhắn. Khi thợ do hàng xóm giới thiệu đến làm, chụp ảnh trước và sau để gửi chủ nhà, tránh hiểu lầm về sau.
Với những việc thay đổi kết cấu hoặc hệ thống như đục tường đi lại đường điện, thay đổi đường ống, luôn cần chủ nhà đồng ý bằng văn bản. Nếu hợp đồng thuê không rõ ràng về trách nhiệm sửa chữa và hai bên có bất đồng, bạn có thể tìm hiểu nguyên tắc chung qua văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi bàn lại với chủ nhà.
Tuần đầu dọn vào: nhờ thợ được giới thiệu xem tổng thể một lượt
Khi đã có một thợ điện nước được người trong khu khen, đừng đợi đến lúc hỏng mới gọi. Một buổi xem tổng thể ngay khi dọn vào giúp bạn hiểu căn nhà và giúp thợ làm quen với nhà bạn từ đầu.
- Hẹn thợ vào một buổi ban ngày, nói rõ đây là buổi kiểm tổng thể và hỏi trước cách tính công cho buổi này.
- Nhờ thợ chỉ cho cả nhà vị trí van nước tổng, cầu dao tổng, các cầu dao nhánh và đường ống chính; dán nhãn viết tay lên từng cầu dao nhánh nếu chưa có.
- Đi cùng thợ xem các ổ cắm, công tắc, vòi nước, bồn cầu, thoát sàn, bình nóng lạnh; ghi lại chỗ nào cần sửa ngay, chỗ nào theo dõi.
- Hỏi thợ nhận xét chung về tình trạng điện nước của nhà: dây có cũ không, ống có dấu hiệu rỉ không, chỗ nào nên để ý khi dùng thiết bị công suất lớn.
- Chỉ đồng ý sửa những việc thật sự cần ngay; các việc còn lại ghi vào danh sách để tính dần hoặc báo chủ nhà nếu là nhà thuê.
- Lưu số thợ kèm tên người giới thiệu và ngày kiểm, để lần sau gọi thợ biết ngay căn nhà mình.
Buổi kiểm này còn là buổi làm thử tự nhiên: bạn thấy được thợ có giải thích rõ ràng, có cẩn thận và có ép sửa những thứ chưa cần không. Nếu thợ qua được buổi này, bạn đã có người thợ quen đầu tiên ở chỗ mới.
Gom các lời giới thiệu thành danh bạ thợ ở chỗ mới
Sau vài tuần, bạn sẽ có nhiều số thợ từ nhiều nguồn khác nhau. Sắp xếp lại giúp bạn biết lời giới thiệu nào đáng tin hơn và lần sau gọi ai.
| Nguồn giới thiệu | Điểm mạnh | Nên hỏi thêm |
|---|---|---|
| Hàng xóm lâu năm | Quan sát lâu dài, biết thợ qua nhiều việc | Thợ có còn làm nghề, còn ở gần không |
| Bảo vệ, ban quản lý | Biết thợ quen quy định toà nhà | Thợ làm việc gì, có phải người của toà nhà không |
| Tiệm tạp hoá đầu ngõ | Nhanh, biết thợ ở gần | Chủ tiệm đã từng thuê hay chỉ quen biết |
| Cửa hàng vật liệu | Thợ đang làm nghề thật | Thợ có buộc mua vật tư ở đó không |
| Chủ nhà cho thuê | Thợ hiểu chính căn nhà | Ai chịu chi phí, phạm vi được sửa |
Khi một thợ được hai ba nguồn khác nhau cùng nhắc tên, đó thường là thợ đáng thử đầu tiên. Sau mỗi lần thuê, ghi thêm nhận xét của chính bạn bên cạnh tên thợ. Dần dần, danh bạ này trở thành tài sản của gia đình ở chỗ ở mới, và đến lượt bạn có thể giới thiệu lại cho người mới dọn đến sau mình một cách có căn cứ.
Câu hỏi thường gặp
Mới chuyển đến chưa quen ai thì hỏi thợ ở đâu trước?
Bắt đầu từ những người bạn gặp hằng ngày: bảo vệ toà nhà, chủ tiệm tạp hoá, hàng xóm sát vách. Với nhà thuê, hỏi chủ nhà trước tiên. Mỗi người có thể cho bạn một hai số, sau đó bạn hỏi thêm về từng thợ để chọn.
Có ngại không khi vừa đến đã hỏi hàng xóm chuyện thợ?
Thường không. Hỏi về thợ là câu hỏi thực tế, cụ thể và cho hàng xóm cơ hội giúp đỡ. Nhiều người còn thấy vui khi được hỏi. Chỉ cần chào hỏi lịch sự, giới thiệu mình là ai và cảm ơn sau khi được giúp.
Cửa hàng vật liệu giới thiệu thợ có đáng tin không?
Thợ do cửa hàng vật liệu giới thiệu thường là người đang làm nghề thật. Điều cần lưu ý là cửa hàng có thể ưu tiên thợ hay mua hàng của họ. Bạn vẫn nên hỏi thợ đã làm cho ai trong khu, và tự quyết định mua vật tư ở đâu cho phù hợp.
Ở chung cư, thợ được người quen giới thiệu có tự vào làm được không?
Tuỳ quy định từng toà nhà. Nhiều nơi yêu cầu đăng ký thợ trước với ban quản lý, làm trong khung giờ cho phép và đi thang hàng khi mang vật tư. Việc liên quan hệ thống chung thường phải do kỹ thuật toà nhà làm. Hỏi ban quản lý trước khi hẹn thợ.
Nhà thuê có hỏng hóc, tự gọi thợ hàng xóm giới thiệu rồi trừ tiền nhà được không?
Chỉ nên làm khi chủ nhà đã đồng ý trước, tốt nhất bằng tin nhắn ghi rõ phạm vi sửa và cách thanh toán. Giữ ảnh trước, sau và hoá đơn. Nếu tự ý sửa rồi đòi trừ tiền, dễ phát sinh tranh cãi với chủ nhà.
Làm sao biết thợ được nhiều người giới thiệu trong khu là thợ tốt thật?
Nhiều người cùng nhắc tên là dấu hiệu tốt, nhưng vẫn nên hỏi mỗi người thợ đã làm việc gì cho họ và có từng trục trặc không. Bắt đầu bằng một việc nhỏ để tự kiểm tay nghề và cách làm việc, rồi mới giao việc lớn hơn.