NguoiQuen.comNgười Quen
Người làm nghề nhỏ đón khách được giới thiệu

Thợ giới thiệu thợ: chuyền khách cho nhau giữa các nghề trong nhà sao cho sòng phẳng

Thợ điện, thợ nước, thợ sơn, thợ mộc hay chuyền khách cho nhau. Cách chọn người đáng giới thiệu, nói đúng mức với khách, chia trách nhiệm và giữ mối qua lại sòng phẳng.

Three Vietnamese tradesmen sharing iced tea on a half finished house porch in Quang Ngai, tool bags at their feet, seen from a low angle, golden late afternoon

Khi khách hỏi "anh có biết ai làm phần này không", lời giới thiệu của một người thợ có sức nặng hơn mọi lời quảng cáo, nên chỉ giới thiệu người bạn đã thấy tận mắt cách làm việc, nói đúng mức về họ, và nói rõ nếu giữa hai thợ có tiền qua lại. Giữ được ba điều đó thì chuyền khách cho nhau là cách các nghề trong nhà cùng sống tốt.

Một căn nhà sửa lại hiếm khi chỉ cần một nghề. Thợ điện xong thì cần thợ thạch cao, thợ sơn; thợ nước xong thì cần thợ ốp lát. Bài này dành cho những người làm nghề nhỏ hay được khách nhờ tìm người làm tiếp phần việc khác: cách chọn người, cách nói với khách, cách chia trách nhiệm khi các phần việc dính nhau, và cách giữ mối qua lại sòng phẳng.

Vì sao khách hay hỏi thợ đang làm cho mình

Khách đang có một người thợ làm tốt trong nhà thường hỏi luôn người đó về các phần việc khác. Lý do rất đơn giản: họ đã thấy bạn làm việc, tin cách bạn làm, và nghĩ rằng người làm nghề sẽ biết ai làm tốt trong nghề lân cận. Ở nhiều khu dân cư, phần lớn thợ được gọi qua đúng con đường này.

Điều đó có nghĩa là mỗi lần bạn giới thiệu một người thợ khác, khách đang mượn sự tin tưởng dành cho bạn để đặt vào người đó. Nếu người được giới thiệu làm tốt, khách càng tin bạn hơn. Nếu người đó làm hỏng, khách sẽ nghĩ lại cả về bạn. Thậm chí khi các phần việc dính nhau, như điện đi trong tường rồi thợ thạch cao bắn vít trúng dây, khách sẽ không biết lỗi của ai, chỉ biết "mấy ông thợ quen nhau làm hỏng nhà tôi".

Vì thế giới thiệu thợ khác không phải chuyện làm ơn cho xong. Nó là một phần công việc của bạn, có trách nhiệm đi kèm.

Mặt tốt là khi làm đúng, mạng lưới này có lợi cho tất cả. Khách đỡ phải đi tìm từng người lạ, các thợ có việc đều mà không tốn công quảng cáo, và chất lượng chung của cả nhóm được giữ vì ai cũng biết mình đang đứng trên uy tín của người khác. Ở nhiều khu phố, những nhóm thợ quen nhau như vậy là lý do người dân dám giao chìa khoá nhà cho người làm.

Chọn người đáng giới thiệu

Người bạn đã thấy tận mắt cách làm. Đã làm chung một công trình, đã thấy họ xử lý chỗ khó, đã thấy họ dọn dẹp sau khi làm. Nghe người khác kể chưa đủ để bạn đứng ra bảo đảm.

Người giữ hẹn. Với khách, đến đúng hẹn và báo trước khi trễ quan trọng gần ngang tay nghề. Một người thợ giỏi mà hay lỡ hẹn sẽ làm khách bực, và khách nhớ ai đã giới thiệu.

Người báo giá rõ. Báo giá trước khi làm, không tự ý phát sinh. Bạn không cần biết giá của họ, nhưng cần biết họ không có thói quen làm rồi mới đòi.

Người nhận lỗi khi sai. Ai cũng có lúc sai; điều quan trọng là khi sai họ có quay lại sửa không. Câu hỏi này bạn chỉ trả lời được nếu từng thấy họ gặp sự cố.

Người làm đúng phần việc khách cần. Thợ sơn nhà ở chưa chắc làm được sơn epoxy sàn xưởng. Giới thiệu đúng người cho đúng việc, không giới thiệu chỉ vì là bạn thân.

Nói với khách cho đúng mức

Lời giới thiệu tốt là lời nói đúng những gì bạn biết và không nói thay những gì bạn không biết. Dưới đây là mấy câu mẫu và vì sao chúng ổn.

  • "Thợ sơn thì em biết anh Quý, em làm chung với anh ấy mấy công trình, sơn kỹ, che chắn đồ đạc cẩn thận. Giá thì anh chị hỏi trực tiếp, em không nắm."
  • "Phần ốp lát em không làm. Em biết một người làm cũng được, nhưng mới làm chung một lần nên em chỉ nói được là lần đó làm ổn. Anh chị gặp nói chuyện rồi tự quyết."
  • "Phần này em không biết ai đủ tin để giới thiệu, anh chị hỏi thêm hàng xóm xem, chứ em không muốn giới thiệu bừa."
  • "Em nói trước cho anh chị biết: anh Quý với em hay giới thiệu khách qua lại cho nhau, không ai trả ai tiền. Anh chị cứ thoải mái so với thợ khác."

Câu cuối nghe có vẻ thừa, nhưng nó trả lời luôn câu hỏi khách hay để trong bụng: "hai ông này có ăn chia gì không". Nếu có tiền qua lại giữa hai thợ, câu đó phải nói thật là có, và giá của khách không vì thế mà cao hơn.

Chia trách nhiệm khi các phần việc dính nhau

Trong sửa nhà, phần việc của thợ này thường là nền cho thợ sau. Lỗi ở chỗ nối giữa hai phần việc là nguồn tranh cãi lớn nhất. Bảng dưới gợi ý cách thống nhất trước.

Chỗ dính nhauHay xảy raNên thống nhất trước
Điện, nước đi âm tường rồi trát, ốpThợ sau khoan, bắt vít trúng đường dây, đường ốngThợ trước chụp ảnh, đánh dấu vị trí đường đi và gửi cho thợ sau, cho cả chủ nhà
Chống thấm rồi lát gạchGạch lát xong mới thấm, không rõ lỗi lớp nàoThử nước lớp chống thấm có chủ nhà chứng kiến trước khi lát
Khung trần rồi sơnVết nứt mối nối thạch cao lộ ra sau khi sơnThợ thạch cao xử lý mối nối xong, thợ sơn kiểm tra rồi mới nhận mặt
Lắp đặt thiết bị trên phần việc của thợ khácThiết bị hỏng, đổ cho nhauMỗi bên bàn giao phần mình có kiểm tra cùng chủ nhà

Nguyên tắc chung là bàn giao từng phần có chủ nhà chứng kiến. Bạn giới thiệu thợ sau thì càng nên làm điều này kỹ, vì khi có lỗi ở chỗ nối, khách sẽ coi hai người là một phe, và bạn mất uy tín vì một lỗi có khi không phải của mình.

Giữ mối qua lại sòng phẳng giữa các thợ

Nhiều nhóm thợ chuyền khách cho nhau nhiều năm mà không ai trả ai đồng nào: anh giới thiệu em phần sơn, em giới thiệu anh phần điện, cuối năm ngồi uống chén trà. Cách này bền vì không có tiền làm méo lời giới thiệu, và khách nghe nói không có ăn chia thì yên tâm hơn.

Có nhóm thì thoả thuận một khoản cảm ơn cho mỗi khách. Không sai, miễn là khách được biết khi hỏi hoặc được nói từ đầu, và khoản đó không được cộng vào giá của khách. Nếu đã có tiền thì nên ghi lại, vì giữa người cùng nghề, chuyện tiền nhớ lệch nhau rất dễ làm mất tình.

Dù theo cách nào, sòng phẳng còn có nghĩa là báo lại cho nhau. Thợ được giới thiệu nên báo cho người giới thiệu khi xong việc, khi khách có phàn nàn, và đặc biệt khi chính mình từ chối việc. Người giới thiệu cũng nên nói thẳng với bạn nghề nếu nghe khách phàn nàn, thay vì lặng lẽ thôi không giới thiệu nữa.

Khi một người trong nhóm làm hỏng việc với khách được giới thiệu nhiều lần mà không sửa, việc nên làm là thôi giới thiệu người đó, nói rõ lý do với họ một lần. Giữ người không còn đáng tin trong danh sách chỉ vì nể là đang đem khách của mình ra trả nợ tình cảm.

Khi người mình giới thiệu làm không tốt

Ngay cả khi chọn kỹ, có lúc người bạn giới thiệu vẫn làm không như kỳ vọng. Lúc đó bạn đứng giữa, và cách bạn xử lý quyết định khách còn tin bạn hay không.

  1. Nghe khách nói hết, không bênh ngay người mình giới thiệu.
  2. Liên lạc với người thợ đó, kể lại phàn nàn của khách và hỏi họ định xử lý thế nào.
  3. Nếu lỗi rõ ràng, nhắc họ quay lại sửa sớm; bạn có thể giúp xem hoặc góp ý kỹ thuật nếu cùng nghề lân cận.
  4. Báo lại cho khách bạn đã nói chuyện với người thợ và họ hẹn sửa khi nào.
  5. Nếu người thợ không chịu sửa, nói thật với khách, gợi ý khách giữ bằng chứng và tìm người khác; không nên tự bỏ tiền ra gánh nếu không phải lỗi của bạn, nhưng có thể giúp khách tìm người xử lý.

Bạn không phải bảo đảm tay nghề của người khác thay họ, nhưng bạn có trách nhiệm với lời giới thiệu của mình. Khách thường không đòi bạn phải đền, họ chỉ cần thấy bạn không bỏ mặc họ. Sau đó, tự xem lại: bạn đã chọn người dựa trên điều gì, có dấu hiệu nào bạn bỏ qua không. Lần giới thiệu sau sẽ chắc tay hơn.

Khi khách nhờ bạn lo luôn các thợ khác

Có khách tin bạn tới mức nhờ "anh lo hết giùm em, gọi ai làm phần nào thì anh gọi". Lúc này bạn không còn là người giới thiệu nữa mà thành người điều phối, và trách nhiệm khác hẳn. Khách sẽ coi bạn là người chịu trách nhiệm cho cả công trình, kể cả phần việc của người khác.

Trước khi nhận, nói rõ với khách vai trò của bạn là gì. Có hai cách thường gặp. Cách thứ nhất: bạn chỉ giới thiệu và hẹn lịch, mỗi thợ báo giá và nhận tiền riêng với khách, tự chịu trách nhiệm phần mình; bạn giúp xếp thứ tự công việc cho hợp lý. Cách thứ hai: bạn nhận khoán cả công trình, thuê các thợ khác làm phần của họ, chịu trách nhiệm chung với khách. Cách thứ hai thực chất là bạn làm nhà thầu nhỏ, cần thoả thuận rõ hơn nhiều về giá, tiến độ, bảo hành.

Điều nên tránh là vùng lưng chừng: khách nghĩ bạn chịu trách nhiệm tất cả, các thợ khác nghĩ họ làm việc với khách, còn bạn nghĩ mình chỉ giúp gọi người. Khi có sự cố, ba bên sẽ chỉ vào nhau. Chỉ cần một tin nhắn ghi rõ "phần điện em làm và bảo hành, phần sơn anh Quý báo giá và bảo hành riêng, em giúp hẹn lịch" là đã tránh được phần lớn rắc rối.

Nếu bạn nhận khoán và có cộng thêm phần công điều phối, cứ nói rõ với khách. Khoản đó là công thật của bạn, không có gì phải giấu; cái làm mất lòng tin là khi khách phát hiện ra sau.

Câu hỏi thường gặp

Thợ giới thiệu thợ khác có nên nhận tiền không?

Không bắt buộc và nhiều người chọn chuyền khách qua lại thay vì tiền. Nếu có nhận, nên nói rõ với khách và không cộng khoản đó vào giá. Lời giới thiệu chỉ giữ được giá trị khi khách biết nó không bị tiền dẫn dắt.

Khách nhờ tìm thợ phần việc mình không rành thì sao?

Chỉ giới thiệu người bạn thật sự biết cách làm việc. Nếu không có ai như vậy, nói thật là không biết ai đủ tin; khách sẽ tôn trọng sự thật thà đó hơn một cái tên đưa ra cho có.

Thợ được giới thiệu làm hỏng thì người giới thiệu có phải chịu không?

Về nguyên tắc, người làm chịu trách nhiệm với việc mình làm. Người giới thiệu không phải đền thay, nhưng nên đứng ra kết nối để thợ đó quay lại sửa và báo lại cho khách. Tranh chấp lớn thì nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Có nên giới thiệu người thân làm cùng nghề lân cận không?

Có thể, nếu người thân làm tốt thật và bạn nói rõ quan hệ với khách. Giấu quan hệ rồi khách biết sau sẽ làm họ nghi ngờ mọi lời khuyên khác của bạn.

Làm sao tránh tranh cãi giữa các thợ khi việc dính nhau?

Thống nhất trước chỗ nối giữa các phần việc, chụp ảnh và đánh dấu những gì đi âm, bàn giao từng phần có chủ nhà chứng kiến. Phần lớn tranh cãi bắt nguồn từ việc không ai ghi lại ai làm gì, lúc nào.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138